Finanse
Finanse
Fotowoltaika
Fotowoltaika
Nieruchomości
Nieruchomości
Slide 1
Prowadzimy odpowiedzialny biznes

Interesy z nami to zawsze lot pierwszej klasy. Jesteśmy źródłem inspiracji dla konkurencji pod względem profesjonalizmu. Posiadamy własny kodeks dobrych praktyk, zwracamy uwagę na ESG.

Slide 2
Razem tworzymy postęp

W Effective Advisor pracujemy do późna, aby rozwiązać naglące potrzeby przedsiębiorstw oraz konsumentów. Razem tworzymy postęp.

Slide 3
Synergia kancelaryjna

Jeden problem, kilka rozwiązań. Łącząc z sobą podejście prawne i finansowe uzyskujemy uniwersum możliwości

previous arrowprevious arrow
next arrownext arrow

Napisz

biuro@effectiveadvisor.pl

Zadzwoń

(+48) 785 474 107

Godziny pracy

10:00 - 18:00

Strona główna » Podstawy polityki pieniężnej – NBP, kontrola podaży pieniądza, stopa procentowa.

Podstawy polityki pieniężnej – NBP, kontrola podaży pieniądza, stopa procentowa.

bank

Co to jest polityka pieniężna

Zasadniczym filar makroekonomicznej polityki państwa, obok polityki fiskalnej, stanowi polityka pieniężną . Jest ona przedmiotem działalność banku centralnego mającego zapewnić równowagę na rynku finansowym oraz zapobiegania i zwalczania inflacji.

Współcześnie w każdym kraju na świecie istnieje instytucja, która odpowiada za regulowanie podaży pieniądza na rynku. Ich powstanie przebiegało w sposób z nacjonalizacji komercyjnych banków (bank Anglii 1947 Bank Francji 1945) lub utworzony odgórnie – System Rezerw Federalnych w 1913r, czy Riksbank 1668 w Szwecji (najstarszy w europie).  W strefie euro istnieją krajowe banki centralne, natomiast za prowadzenie wspólnej polityki pieniężnej jest odpowiedzialny Europejski Bank Centralny. W Polsce do kreowania polityki pieniężnej uprawniony jest Narodowy Bank Polski, którego podstawowym celem jest utrzymanie cen (art. 3 ustawy o  NBP). W tej misji NBP jest wspierany przez działania rządu (tworzenie odpowiedniego ustawodawstwa). A realizacja tego celu wymaga autonomii banku centralnego zapewnionej w trzech aspektach; osobowy, funkcjonalny, finansowy.[1]

Aspekty autonomii banku centralnego

Osobowy – gwarantowany przez odpowiednio ukształtowany sposób wyboru oraz ich nieodwołalność, przez czas relatywnie długiej kadencji

Funkcjonalnej – swobda wyboru strategii oraz metod jej realizacji, 

Finansowej – niezależność od budżetu państwa i zagwarantowanie bankowi finansowych podstaw funkcjonowania.  

Bank centralny spełnia funkcję bankiera w stosunku do państwa i banków komercyjnych oraz odpowiada za prowadzenie polityki pieniężnej. [1] Realizacja jego polityki osiągana jest za pomocą kontroli podaży pieniądza: 1 – ustalenia poziomu rezerw obowiązkowych (bodziec do gromadzenia kapitału), 2- stopa dyskonta (bodziec do gromadzenia kapitału). 3 – operacje otwartego rynku  (ilość gotówki w obiegu) 4- ustalania poziomu stóp procentowych.

Rezerwa obowiązkowa

Jest to minimalna relacja rezerw gotówkowych do wkładów jaką muszą utrzymywać banki komercyjne na mocy decyzji banku centralnego na rachunku bieżącym tegoż banku. Banki mogą utrzymać większe od minimalnych rezerw gotówkowych 

Podwyższenie stopy rezerw obowiązkowych spowoduje zatem spadek podaży pieniądza i przekłada się na tzw. mnożnik pieniądza. 

Stopa dyskonta

Stopa procentowa stosowana przez bank centralny przy udzielaniu pożyczek bankom komercyjnym. Wyróżnia się ją w procentach w skali rocznej dyskonto z jakim zakupiono instrument finansowy. 

Operacja otwartego runku

Występuje wtedy gdy bank centralny zmienia wielkość bazy monetarnej, kupując lub sprzedając papiery wartościowe na otwartym rynku. Najczęściej stosowanymi papierami są bony skarbowe oraz bony pieniężne oraz obligacje skarbowe. . “Transakcja kupna przez NBP nazywa się “zasilenie banków w płynność”, tzn. ilość pieniędzy w ich posiadaniu się zwiększa. Transakcja sprzedaży tzw. “absorpcja płynności przez NBP” -sumaryczna ilość pieniędzy w posiadaniu banków ulega zmniejszeniu, gdyż ich część zostaje zaabsorbowana przez NBP.(..) Oprocentowanie operacji otwartego rynku jest określone przez najważniejszą ze stóp NBP – stopę referencyjną. NBP dąży do tego, by stopa procentowa, po jakiej pożyczają sobie pieniądze banki komercyjne – nazywana WIBOR-em – była bliska właśnie wartości stopy referencyjnej. W jaki sposób może to uzyskać? Poprzez odpowiednie dobranie ilości przeprowadzanych operacji otwartego rynku” [z] W operacjach otwartego rynku mogą brać udział jedynie wybrane banki tzw. Dealerzy rynku pieniężnego

Ze względu na możliwy przepływ towar i usług (np. Z Anglii do Franfkurtu) odchodzi się od kontrolowania podaży pieniądza na rynku na rzecz skupienia się na ustaleniu stóp procentowych, chociaż należy zauważyć, że zaprezentowane powyżej instrumenty również pośrednio lub bezpośrednio wpływają na jej wysokość. 

Stopa procentowa

Jest to cena pieniądza za możliwość korzystania w określonym czasie. W praktyce rynku finansowego wyróżnia się różne rodzaje stóp procentowych dla różnych segmentów rynku np. Stope kredytu refinansowego, udzielanego bankom komercyjnym, stop na rynku międzybankowym (WIBOR), stopy procentowe dla różnych rodzajów kredytów udzielanych ich klientom. 

W literaturze rozróżnia się stopę realną oraz naturalną /efektywną[2]. Stopa realna to stopa nominalna minus inflacja (istniejąca/oczekiwana). Stopa naturalna zaś to poziom ceny, przy którym gospodarka jest stabilna. Celem polityki finansowej państwa jest utrzymanie realnej stopy możliwe blisko tej naturalnej. 

W zależności od czasu ustalenia stóp procentowych rozróżniamy stopy procentowe krótkoterminowe (do 1 roku) oraz długoterminowe (powyżej 1 roku). Stopy procentowe występują przy lokatach i kredytach. Wysokie stopy procentowe zachęcają do oszczędzania pieniędzy na lokatach, niskie zaś do brania kredytów. 

Podział stóp procentowych

Stałe – nie zmieniają się w trakcie trwania umowy, natomiast zmienne zależą od sytuacji na rynku. W tym roku powstała rekomendacja S obligująca banki komercyjne do posiadania w ofercie kredytów hipotecznego ze stopą stałą. Jeżeli klient posiada kredyt ze stała stopą procentową, a w trakcie trwania umowy zostały obniżone stopy procentowe, może przenieść swój kredyt do innego banku przez refinansowanie go. 

Rodzaje indeksów na polskim rynku lokat międzybankowych

WIBOR – Warsaw Interbak Offered Rate – średnia stopa procentowa, według której banki są skłonne udzielić pożyczki innym bankom (sprzedaż pieniądza). 

WIIBID – Warsaw Interbank Bid Rate – roczna stopa procentowa, jaką banki są skłonne zapłacić za przyjęcie środków w depozyt od innych banków (zakup pieniądza)

Stopy procentowe rynku lokat międzybankowych ustalane są każdego dnia w trakcie fixingu na podstawie kwotowania 15 wybranych banków będących Dealerami Rynku Pieniężnego. Różnica między stopami WIBOR I WIBID dla tego samego rynku lokat nazywa się spreadem. 

Inne państwa posiadają własne odpowiedniki stóp procentowych: LIBOR i LIBID w Londynie, EUROBOR i RUROBID w Brukseli. 

Transakcje na rynku lokat międzybankowych są zawierane bezpośrednio przez dealerów bankowych drogą telefoniczną lub przy zastosowaniu elektronicznej platformy agencji Reuters.

Stopa procentowa a rynek

Co do zasady, Bank centralny, obniżając stopy procentowe, działa pobudzająco na gospodarkę. Wzrasta zainteresowanie kredytem, inwestowaniem co skutkuje powstaniem nowych miejsc pracy i prowadzi do ożywanie. Z drugiej strony, mniej korzystne jest odkładanie pieniędzy na lokacie. 

Polityka mająca za cel utrzymanie niskiego poziomu stopy procentowanej nosi nazwy: polityki gołębiej, miękkiej lub ekspansywnej. Polityka trzymająca wysoki poziom stopy procentowej nosi nazwy twardej restrykcyjnej lub jaskółczej. Po okresie polityki gołębiej nadchodzi okres stabilizacji.

Zestawienie gołębi z jastrzębiami nie jest przypadkowe. W przyrodzie jastrząb jest wielkim wrogiem gołębi. A hodowcy gołębi muszą walczyć z gatunkiem nazywanym jastrząb gołębiarz. Jest to kolejne zestawienie zwierząt odniesione do świata finansów, w tym miejscu warto przypomnieć najbardziej znane zestawienie byka z niedźwiedziem z kupującymi i sprzedającymi.[y] Czy poprzedni wpis o czarnych łabędziach. 

Istnieje korelacja pomiędzy stopą procentową a inflacją. Niski poziom inflacji sprzyja obniżaniu stóp procentowych.Natomiast wysoki poziom inflacji połączony z obniżeniem stóp procentowych powoduje realną stratę wartości oszczędności, co może skutkować podjęciem depozytów przez klientów i trzymanie ich w innych miejscach. 

Literatura

[1] Begg i Fischer, Makroekonomia 

[3] Podstawka, Finanse

[3] Włudyka, Polityka gospodarcza

Przypisy:

[1] Włudyka, Polityka gospodarcza, str. 127 

[2] Begg i Fischer, makroekonomia, str. 150

[x]begg, 388

[z] http://web.archive.org/web/20100805023433/http://www.nbportal.pl:80/pl/np/artykuly/pieniadz/abc_stopy_procentowe

[y]https://comparic.pl/golebia-lub-jastrzebia-polityka-monetarna-banku-znaczenie-zwrotu/

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Porównywać